Matbaa Osmanlı'ya 200 yıl erken gelseydi Türkiye bugün bir bilim devi olur muydu?

Matbaa erken gelseydi bilgi hızla yayılır, skolastik medrese yapısı yerini sorgulayıcı akla bırakır ve Sanayi Devrimi kaçırılmayarak bugünün küresel bilim öncülüğü yakalanırdı.

Matbaa tek başına medrese müfredatını, sansürü, sermaye kıtlığını ve sanayi altyapısızlığını değiştirmezdi; bilimsel kurumlar kurulmadan dev sıçrama yaşanmazdı.